Verhalen Groninger kerken

De geschiedenis van de Groninger kerken bestaat niet alleen uit jaartallen, bouwstijlen en orgels. Elke kerk vertelt zijn eigen verhaal, over stenen duivels, hostiewonderen, onthoofde heilige of beenderen die in de kerkmuur werden gemetseld. Dit zijn niet alleen spannende verhalen, maar ze laten ook zien hoe rijk de historie is van het Groningerland. En ze plaatsen de kerk in de loop van de geschiedenis.

Een kerk zonder dorp . De verdwenen dorpen bij Delfzijl

De kerk van Heveskes staat verloren in het landschap. Vlak voor het hek loopt een spoorlijn en in de verte doemen de schoorstenen van het industriegebied rond Delfzijl op. In de oprukkende industrie en moderniseringsgolf van de jaren 1950 moest veel wijken voor de haven, waarvan men toen dacht dat die heel erg zou gaan groeien. De zoutvoorraden bij Winschoten en de aardgasvondst bij Slochteren beloofden voor de haven Delfzijl een gouden toekomst. Men voorspelde dat Delfzijl zou uitgroeien tot een ‘Eems-mondmetropool’ die over vijftig jaar zo’n 100 000 mensen zou tellen.

Voorbarig geslooptKerk van Heveskes

De voorspelde groei bleef echter steken. Een aantal dorpjes is in deze moderniseringsgolf opgeslokt, of zelfs bij voorbaat al gesloopt. De kerk van Heveskes heeft zich in al dit geweld wonder boven wonder staande weten te houden. De kerk is nu de stille getuige van voorgaande eeuwen, waarvan de oudste resten uit de dertiende eeuw stammen. Bij de sloop van de huizen werden interessante archeologische ontdekkingen gedaan. Bij archeologisch onderzoek door prof. Van Giffen werd er geheel onverwacht een hunebed gevonden. Dit hunebed, het noordelijkste van Nederland, werd naar het Aquariom in Delfzijl overgebracht. Ook stond in Heveskes ooit een klooster, dat in 1585 tijdens de tachtigjarige oorlog werd verwoest. De kerk bleef eenzaam staan in het landschap en raakte steeds verder in verval. Het havenschap wilde er geen cent voor uittrekken om de kerk te behouden. Er werd gepraat over verplaatsen, maar dit zou bijna twee miljoen gaan kosten. Gefluisterd werd dat het havenschap net zo lang wachtte tot het gebouw vanzelf in elkaar zou zakken. Schilderij van Oterdum van Johan DijkstraGelukkig is het bijzondere gebouw dankzij de steun van de Stichting voor het Behoud van de kerk van Heveskes en de Stichting Oude Groninger Kerken behouden gebleven. Het spook van Heveskes In Heveskes bleven slechts enkele boerderijen en een schuur staan. Dit maakte het letterlijk tot een spookdorp: in 1976 werden er diverse spookverschijningen waargenomen in een leegstaande boerderij. Dit trok vele nieuwsgierigen, die zelfs voor verkeerschaos zorgden in het normaal zo rustige gebied. ‘Het was dan ook nog nooit zo druk geweest is Heveskes’, volgens een bewoner. De politie was zo druk met de zaak dat ze aan hun normale werk niet meer toekwamen. Bij inspectie van de boerderij werd in de woonkamer een stuk jute gevonden, dat met enige fantasie voor een mansfiguur aangezien zou kunnen worden. Die nacht werden er opnieuw vreemde verschijningen waargenomen. Toen de politie de volgende dag de woning inspecteerde lag het stuk jute in de kelder. Een radioploeg liet de hele nacht een bandrecorder draaien in de boerderij, waarop duidelijk de klank ‘waarom’ te horen zou zijn. De hele zaak bleek uiteindelijk een grap van de krant De Eemsbode. Onder toezicht van zo’n honderd toeschouwers werd het spook door een Schotse spookverdrijver verdreven, waarna de grap bekend werd gemaakt. (NS), geredigeerd: Josée Paauw

Zie verder
Heveskes: Kerk Heveskes
Kerkensite: kerkheveskes.nl/